9 сентябр – Рӯзи Истиқлолияти Давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон: аҳамияти таърихӣ ва замони муосир
Ҳар як миллат ва ҳар як давлат рӯзи таърихии худро дорад, ки ҳамчун рамзи озодӣ, худшиносӣ ва худмуайянкунӣ дар таърих бо ҳарфҳои заррин сабт мешавад. Барои мардуми тоҷик чунин санаи бузург 9 сентябри соли 1991 аст. Дар ҳамин рӯз Ҷумҳурии Тоҷикистон истиқлолияти давлатии худро эълон намуд ва ҳамчун кишвари мустақил дар харитаи сиёсии ҷаҳон ҷой гирифт.
То солҳои 90-уми асри гузашта Тоҷикистон ҷузъи Иттиҳоди Шӯравӣ буд. Бо сар задани буҳрони сиёсӣ ва иқтисодӣ дар охири солҳои 80-ум ва оғози солҳои 90-ум раванди пошхӯрии Иттиҳод оғоз гардид. Дар чунин шароит, 9 сентябри соли 1991 Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон Қонуни конститутсиониро дар бораи истиқлолияти давлатӣ қабул кард. Ин санад оғози давраи нави давлатдорӣ ва соҳибихтиёрии миллати тоҷик гардид.
Истиқлолият барои мардуми тоҷик имконият фароҳам овард, ки:
• сиёсати дохилӣ ва хориҷии худро мустақилона амалӣ намояд;
• забон ва фарҳанги миллиро ҳамчун рукни асосии давлатдорӣ рушд диҳад;
• артиш ва қувваҳои мудофиавии худро ташкил кунад;
• муносибатҳои байналмилалиро бар асоси манфиатҳои миллӣ ба роҳ монад;
• замина барои рушди илму маориф ва иқтисоди миллӣ фароҳам оварад.
Бо вуҷуди мушкилоти ибтидоӣ ва давраи душвори солҳои аввали истиқлолият, мардуми тоҷик бо раҳбарии хирадмандона тавонистанд сулҳу суботро барқарор намуда, пойдевори ҷомеаи орому муттаҳидро гузоранд.
Тантанаи Рӯзи Истиқлолият
Имрӯз 9 сентябр ҳамчун идҳои асосии давлатӣ дар саросари кишвар бо тантана таҷлил карда мешавад. Барномаҳои фарҳангиву адабӣ, намоишҳои театрӣ, маҳфилҳои илмӣ ва мусобиқаҳои варзишӣ баргузор мегарданд. Дар пойтахт – шаҳри Душанбе, ҳамасола бо иштироки роҳбарияти давлат ва ҳазорон шаҳрванд маросими бошукӯҳ мегузарад.
Истиқлолият ва замони муосир
Имрӯз истиқлолият барои Тоҷикистон рамзи ваҳдат, субот ва пешрафт мебошад. Кишвар дар тӯли солҳои истиқлолият ба дастовардҳои назаррас ноил гардидааст:
• бунёди иншооти стратегӣ, роҳҳо, пулҳо ва нерӯгоҳҳо;
• рушду тавсеаи маориф ва илм;
• густариши фарҳанги миллӣ ва ҳифзи мероси таърихӣ;
• муаррифии Тоҷикистон дар арсаи байналмилалӣ ҳамчун давлати сулҳпарвар ва пешбарандаи ҳамкориҳои минтақавӣ.
Ҳамин тавр, 9 сентябр танҳо як санаи таърихӣ нест, балки рамзи орзую умеди мардуми тоҷик барои зиндагии озод, ором ва шоиста мебошад. Рӯзи Истиқлолият моро водор месозад, ки бо ҳисси ифтихор ба гузашта назар андозем ва бо масъулияти баланд барои ояндаи дурахшони Ватан кӯшиш намоем.
Кавракова Зубайда – н.и.б., мудири шуъбаи бехатарӣ ва
амнияти биологии Агентии амнияти ХБРЯ-и АМИТ